Første gang jeg støtte på navnet Astor Furseth var i Science Fiction Magasinet, der han hadde ei novelle som het "På boks" i 1973. Det skulle vise seg at opphavsmannen til denne novella var en meget habil romanforfatter, om enn mer innenfor krim enn i science fiction-genren. Han hadde for øvrig allerede debutert som romanforfatter med romanen Jux (1970).

Den første boka jeg leste av ham tror jeg likevel må ha vært den som het Evelyns øy, og som kom i 1978. Siden er det blitt flere Furseth-bøker i bokhylla. De som vil vite mer om bøkene og forfatterskapet kan jo gå til hjemmesida hans http://home.c2i.net/astorfurseth.

At han viste seg å være Sunnmøring fra Sykkylven, bosatt i Valldal og at han kombinerte forfatteryrket med tannlegepraksis i Valldal fikk riktignok meg med min tannlegeskrekk til å tro at han måtte være en slags forfatter Jekyll & tannlege Hyde... Men da vi møttes første gang på et litterært arrangement viste det seg at han ikke bare var (som jeg visste) en god forfatter, men også en meget hyggelig og omgjengelig person.

At hans kone Annas første spørsmål til meg var om jeg ikke snart hadde tenkt å skrive mer om amasonene gjorde meg naturligvis ikke mindre vennlig stemt!

Siden har Astor og jeg, i den grad fogderigrensene i Møre og Romsdal tillater det, holdt en viss kontakt, og det var også helt naturlig å invitere ham til å være gjesteskribent på websida mi.

Bidraget hans taler for seg sjøl, og viser vel at han, liksom meg, har denne uforklarlige dragninga mot det mystiske og merkelige. Dette er altså et blad fra Astor Furseths X-file.

var målet for turen denne torsdagen 7. august 1997. Saman med kona Anna var eg på ein av våre mange fjellturar inn i Tafjordfjella. Ved dette høvet valde vi å gå opp i ein sidedal av Rødalen, Sørebotnen, som endar blindt oppe i vanskeleg og urskogaktig terreng og bratte, lause urer. Vi liker helst å gå utanom merka stigar og har vore over mykje, men i denne dalen hadde vi aldri gått før.

Her var så vidt eit lite tråkk laga helst av sauer og hjort, neppe av folk. Ingen har vel ærend hit. Det vart eit temmeleg vilt og krunglet terreng, med Storefjellet 1820 m opp til høgre og den nesten like høge Fetegga til venstre som stengjande kolossar. Vi kleiv langsamt og sikkert opp mot ca. 750 meters høgde over havet, furuskogen kom bort, i staden bante vi oss veg gjennom eit villnis av bjørkeskog, viekjerr og mannshøge bregnar.

Ein stad tynna skogen litt ut. Her merka vi oss at det hang torvbitar oppe i trekrunene, spekulerte litt på kva det betydde, møtte også ei bjørk med rot og det heile som låg som om nokon hadde slengt ho frå seg. Vi stussa, såg oss omkring, allereie no med ei viss undring, meiner eg å huske. Det var kome som ein ny tone i skogen. Men ikkje før vi plutseleg brøyta oss ut til ei lita lysning i krattskogen, skjøna vi at noko var hendt her. Anna var den første av oss som oppdaga det, og ropte ut: "Kva er dette!"

Rett framfor føtene hennar var ei avlang, moldsvart grop i bakken, om lag 3 meter brei og 12 meter lang. Det var som om noko var blitt trykt ned i grasbakken med uhorveleg kraft, pressa seg ein meter ned og køyrt seg fast. Nedanfor låg opprivne tre, steinblokkar, avkutta greinar som var blitt slengt av garde i samanstøyten. Og desse torvbitane som hang i trea, 2-300 meter unna, kom tydelegvis nettopp frå denne kraftige samanstøyten av eitt eller anna med jorda.

Bortanfor gropa såg vi at tretoppane var avkutta i ei bein line av noko som var kome frå skaret i sør. Ein gjenstand var tydeleg gått mot nord (5 grader mot vest, viste kompassnåla), kutta tretoppane i hundre meters lengde, lågare og lågare ned på trestammen etter kvart som tingen kom inn for landing. Dei avbrotna greinene hjelpte oss også straks med å fastsette tidspunktet for hendinga. Dei hadde så vidt knoppar, noko vi visste ville passe med skogen her oppe i førstninga av juni.

Sjølve gropa var som laga av ei tung skei, pressa hardt ned og trykt opp vollar på begge sidene, og forma ei avrunda fordjuping som var så fast, hard og glatt nesten lik betong, med tydelege langsgåande striper med 30-40 cm avstand imellom. Nesten som å sjå avtrykk etter bordgangane på ein diger robåt.

vil du ikkje oppleve det. Vi for omkring og stirte på dette med forundring. Den første tanken var at eit fly eller helikopter måtte ha naudlanda, blitt slått opp i lufta igjen og hamna ein stad i skogen nordafor. Vi tok straks til å leite, vilt og attvakse var det allstad, ikkje så lett å få oversikt, sikre kunne vi enno ikkje bli, men vi fann ikkje anna enn tre, røter og steinar som var kasta ut ved samanstøyten.

Vi utvida søket vårt til alle sider, stirte også opp i Storefjellet i vest. Ei skred? Ei steinblokk frå fjellet? Det passa ikkje, då fjellsida gjekk på tvers av retninga, ja endå til om lag 10 gradar opp mot fjellsida. Heldigvis hadde eg kamera med, så vi tok foto før vi gjekk derifrå.

Om kvelden varsla eg lensmannen, fortklarte kva vi hadde sett, lurte på om det var skjedd ei eller anna ulykke med fly, helikopter, mista eit løft, etc. Så sikre på at noko hadde landa der var vi. Lensmannen ville undersøke dette.

På den tida budde ein geolog i Tafjord, dreiv med kartlegging av olivinførekomstane der, og neste dag tok vi han med opp i Sørebotnen for å få ei forklaring på dette. Men også han måtte gni seg vantru i auga då vi kom ut av villniset. Noko liknande hadde han aldri sett. Ein naudlanding med helikopter, var hans første teori, men med sterk lupe gjekk han gjennom området utan å finne spor av metall eler måling. No måtte denne hendinga ha skjedd medan det låg 30-50 cm snø her, men likevel. Han stilte seg uforståande til skred, steinsprang, meteornedslag, lynnedslag. Dette likna ikkje på noko han hadde sett, og han hadde fare verkeleg vide om i Europa, Afrika og Amerika.

Særleg var dei svartsvidde trestammane og den glatte, symmetriske forma på nedslaget og desse langsgåande rillene som skapte hovudbry. Det verka som om ein stor tønneforma gjenstand var styrta mot bakken med stort kraft og fart. Vi kom ikkje lenger den dagen heller.

På laurdagen trefte eg ein god venn og journalist, gav han filmen i fotoapparatet og fortalte om funnet. Framstilte det slett ikkje særleg dramatisk. Over helga las vi det som stod i Sunnmørsposten. Ikkje særleg stort oppslag: Eit lite fargebilde og ein artikkel med tittelen: "Krasjlanding eller kulelyn?".

skjedde i media. Dagen etter, det var no 12. august, måtte Anna og eg nok ein gong streve oss opp til Sørebotnen. Hadde også målapparatur for radioaktivitet som geologen sende med oss, etter ei kort brukarrettleiing. Det var NRK Møre og Romsdal som ville opp så sjå. Med Arild Rise og kameramann brøytte vi oss gjennom skogen igjen, og det vart intervjua, målt radioaktiviet og filma i det vide og breie, og som alle veit, blir det gjerne lite av det når det kjem på lufta; 4-5 minutt først på lokal-TV men også på den riksdekkjande Dagsrevyen klokka 19!

Dagen etterpå kom store oppslag i aviser, telefonen stod ikkje, eg måtte til NRK-studioet i Ålesund, alle ville ha informasjon. Og Oslo-avisene kom med også overkommandoen i Sør-Noreg! Men militære styresmakter var ikkje særleg interessert i vår beretning, berre kopi av det som vart skrive i media, og til gjengjeld skulle vi få satellittbilde av Tafjordfjella frå dette aktuelle tidsrommet i juni. Eg sende stoffet, men noko foto fekk vi ikkje, dei sa at bilda var for utydelege til at noko var å sjå. No var også lensmannen ferdig med sine forespørslar, og hevda at det var ikkje militær aktivitet her på den tida, og ingen hadde mista nokon lufttransport.

I løpet av hausten, (og sommaren etterpå) måtte eg guide opp mange personar; geologar, skredekspertar, UFO-folk, nysgjerrige, osv.

I sjølve gropa hadde vi som nemnt målt radioaktiviteten framfor filmkameraet. Og vi fann markante utslag, ca. 3 gonger høgare enn bakgrunnsverdien i området, likevel ikkje så klart utslag at det beviste noko som helst, sa fagfolk. UFO-Norge kontakta meg, ville ha fleire målingar, eg sende også jordprøvar, men dei betrakta visst meg og Anna som fullbefarne UFO-jegerar, slik at prøvene og målingane vart ufullstendige, tekne på feil måte, osv.

Og få dagar etterpå slo inn med eit overhendig, samanhengande uver og snø, vinteren kom tidleg dette året, dersom folk huskar denne hausten. På kort tid var det uråd å ta seg opp, for ikkje å snakke om å gjere fleire observasjonar.

på fenomenet var sparsame. Fagfolk og lekfolk forkasta den eine teorien etter den andre. Nedstyrta lufttransport? Meteoritt? Lynnedslag? Ismeteoritt? Noko frå verdsrommet? Eit skredfenomen ved at ei isblokk hadde rikosjettert frå utrasing i fjellsida og som så hadde smelta bort? Fylkesgeologen var her og gjorde utrekningar, kom fram til at is ikkje har eigenvekt nok til å gi slikt kraftig trykk. Men ei stor, isdekt steinblokk? I så fall, kvar var steinen, meteoritten, vrakdelane, eller kva det enn hadde vore?

Eigentleg kom ingen fram til noko som helst.

Neste sommar var Anna og eg opp nokre gonger, gjekk enda større rundar omkring, fann ikkje noko meir enn det vi hadde sett. Nedslagsfeltet var nesten like fersk å sjå til. Hjortar hadde trakka midt oppi botnen av gropa, det var all forandring frå hausten før.

I 1999 var vi opp eit par gonger, også saman med journalistar som framleis skulle ha oss med på bilde av gropa.

Sist haust var vi også oppom, kona og eg. No var det gløymt av media, og vi gjekk åleine. Vi for ikkje så mykje omkring, vart berre ståande på kanten og stire. Framleis var det like gåtefullt å sjå til. Verken lyng eller gras hadde vakse inn i "såret" i bakken. Det kunnes synast som om det knapt nokon gong vil vekse til att. Regn og snø hadde nok viska ut dei skarpe rillene og konturane elles. Men eigentleg var det forbausande likt slik vi først oppdaga det.

Til sommaren tar vi oss venteleg nok ein tur opp i Sørebotnen igjen.